Bir Hiçlikten Doğan Her Şey/Işığı Görememek
Öncelikle büyük patlama nedir kısaca; Büyük Patlama, evrenin yaklaşık 13.8 milyar yıl önce aşırı sıcak ve yoğun bir noktadan başlayarak genişlemesiyle oluştu; bu ilk anda evren öylesine sıcaktı ve yoğundu ki, atomlar ya da ışık gibi yapıların var olması mümkün değildi. İşte şimdi konumuz olan ''ışığı görememek''
Hakkında konuşabiliriz. Büyük Patlama’dan sonraki ilk anlarda evrenin sıcaklığı o kadar yüksekti ki, plazma halinde bulunan kuarklar ve gluonlar serbestçe dolaşıyordu; bu döneme “kuark-gluon plazması” denir. Bu ortamda, proton ve nötronları oluşturan kuarklar henüz bağlanmamıştı. Evren genişlemeye devam ederken ve sıcaklık düştükçe, yaklaşık 10⁻⁶ saniye sonra kuarklar bir araya gelerek protonları ve nötronları oluşturdu. Ardından, bu proton ve nötronlar, evrenin ilk üç dakikasında gerçekleşen “nükleosentez” sırasında hidrojenin ağır izotopları, helyum ve çok az miktarda lityum gibi hafif elementlere dönüştü. Bu süreç, evrendeki atomların temel yapısını oluşturdu
sonrraki aşamalar halinde incelersek az önce söylediğim gibi bu ilk anda evrenin sıcaklığı o kadar yüksekti ki, atomlar ve ışık bile var olamazdı, çünkü madde plazma hâlindeydi ve içinde serbestçe dolaşan parçacıklar ışığı sürekli saçıp soğuruyordu. Bu durum, evrenin başlangıcında ışığın gözle görülmesini engelleyen karanlık bir dönem oluşmasına neden oldu; yani, evren tamamen opak ve görünmezdi. Maddeyle etkileşim halinde olan fotonlar (ışık parçacıkları) serbestçe hareket edemediğinden, ışık hapsolmuştu ve dışarıya çıkamıyordu. Zamanla evren genişledikçe ve soğudukça, yaklaşık 380.000 yıl sonra elektronlar ve protonlar birleşerek nötr atomları oluşturdu; bu olay sayesinde ışık artık madde tarafından emilip saçılmıyor, serbestçe yol alabiliyordu. Bu döneme "yeniden birleşme" veya "şeffaflaşma" denir ve evrende ilk kez ışığın özgürce hareket ettiği zaman olarak kabul edilir. Bu ilk ışık, bugün kozmik mikrodalga arka plan ışıması şeklinde gözlemlenebilmektedir ve evrenin erken tarihine dair önemli bilgiler verir. Böylece, Büyük Patlama’nın hemen ardından gelen karanlık dönem sona ermiş ve evren, yıldızlar ve galaksilerin oluşmaya başladığı daha düzenli, gözle görülür bir hale gelmiştir.
Comments
Post a Comment