Matematik Keşifmi yoksa İcatmıdır?

 Matematik çoğu kişiye göre evrenin dili, doğanın kodu gibi görünse de bana göre o, doğanın bir parçası değil; doğayı anlamak için insan aklının uydurduğu, kuralları bizim koyduğumuz soyut bir sistemdir. Yani bir keşif değil, açıkça bir icattır. Çünkü doğada ne "sayı" vardır, ne de "denklem"; doğada yalnızca olaylar, ilişkiler ve değişimler vardır. Biz bu karmaşık gerçekliği kavrayabilmek, sınıflandırabilmek ve ölçebilmek için zihinsel bir araç geliştirdik: matematik. Örneğin "pi sayısı" doğada hiçbir zaman tam olarak görünmez, biz onu dairesel şekillerde ölçümler yapabilmek için tanımladık. Aynı şekilde "negatif sayılar", "karmaşık sayılar" ya da "sonsuz" gibi kavramlar doğada çıplak gözle var olmasa da biz onları düşünsel bir boşluğu doldurmak için yaratık aynen bir müzisyenin yeni bir nota sistemi icat etmesi gibi, biz de evreni “duymak” için matematiği yarattık. Eğer başka bir zeki tür olsaydı, onların da belki farklı bir matematiği olurdu, çünkü bu sistem nesnel gerçeklikten değil, zihinsel düzen kurma ihtiyacımızdan doğmuştur. Fiziksel yasalar belki vardır, ama onları ifade etme yöntemimiz bizim tasarımımızdır. Matematik evrensel olabilir ama insan aklı olmadan anlamsızdır işte bu yüzden onun bir doğa kanunu değil, insan icadı olduğunu düşünüyorum.

Daha da önemlisi, farklı uygarlıkların tarih boyunca farklı matematik anlayışları geliştirmesi de bu fikri güçlendirir. Babillilerin kullandığı 60 tabanlı sistemle, bugün kullandığımız 10'luk sistem aynı gerçeği ifade etmiyor ama aynı dünyaya bakıyorlardı. Bu da gösteriyor ki matematik bir araçtır; doğru ve yanlışın ötesinde, işimize nasıl yarıyorsa öyle şekillendirdiğimiz bir sistemdir. Aynı problemi çözmek için biri cebiri kullanır, diğeri geometriyi. Hatta aynı denkleme farklı isimler verip, farklı yollarla çözebiliriz. Keşif olsaydı bu kadar çok yorum, bu kadar çok temsil biçimi olmazdı. Doğa kendiliğinden “fonksiyon” demez; bu terimi biz, örüntülerle başa çıkabilmek için uydurduk. Kısacası, doğayı anlamak adına ortaya koyduğumuz bu yapının temel taşı insan aklıdır. Biz varsak matematik vardır, biz yok olursak anlamı da yok olur. O yüzden matematik bana göre bir icattır; hem de insanlığın belki de en yaratıcı, en kusursuz icatlarından biri.